Στην ερώτηση «τι δεν κάνω καλά;» απαντάω πολύ γρήγορα. Λογικό, αφού σε αυτό εστιάζω. Πολλές φορές, μόνο σε αυτό!

Περιμένω πώς και πώς την επιβράβευση των άλλων να μου αναδείξει τι κάνω καλά και πού τα καταφέρνω. Λες και οι άλλοι με ξέρουν καλύτερα από ότι εγώ τον ίδιο μου τον εαυτό. Βασανιστικό ακούγεται τώρα που το σκέφτομαι. Σαν να παίζω πιάνο και να μπορούν μόνο οι άλλοι να ακούσουν τη μελωδία μου. Και από την άλλη, πόσες φορές χωρίς την επιβράβευσή τους χάνω το νόημα… Σαν τότε να μην αξίζει καν η μελωδία που παίζω. Ούτε καν το γεγονός ότι παίζω. Αν όχι για τους άλλους, τότε για ποιον;

Για σκέψου… Επιλέγω να αγνοήσω τον βασικότερο από όλους τους ακροατές. Τον ακροατή με τη μεγαλύτερη δύναμη στα χέρια του. Αυτόν που μπορεί να καθορίσει το αποτέλεσμα και που γι’ αυτόν το αποτέλεσμα έχει μακροπρόθεσμη αξία. Τον εαυτό μου.

Έχω εξασκήσει πολύ την ικανότητά μου να εστιάζω στο τι δεν κάνω καλά. Αναπόφευκτα, έχω ξεχάσει την ικανότητά μου να βλέπω και να απολαμβάνω όσα κάνω καλά. Και πολλές φορές νιώθω ευγνώμων που υπάρχουν οι άλλοι ακροατές να μου υπενθυμίζουν τα καλά μου. Όμως αυτοί δεν είναι πάντα εκεί να ακούνε τη μελωδία μου, ή δεν είναι πάντα εκεί με τον ίδιο τρόπο. Αν θέλω σταθερότητα, οφείλω να αναγνωρίσω ότι υπάρχει και αυτός ο ακροατής που πολύ συχνά επιλέγω να αγνοήσω, όμως στην πραγματικότητα είναι πάντα εκεί. Μπορεί αυτός να μου δώσει την επιβράβευση. Μια επιβράβευση που θα έχει άλλη αξία!

Θεωρητικά το γνωρίζουμε, όμως τείνουμε να το ξεχνάμε μερικές φορές, σαν ο θάνατος να είναι “ιδιότητα” των άλλων, όχι δική μας. Ο λόγος που μας ωθεί να παραμερίζουμε τη σκέψη της θνησιμότητάς μας, είναι μάλλον γιατί συνηθίζουμε να βλέπουμε το θάνατο σαν κάτι τρομερό, ένα μαύρο πέπλο που μας απειλεί σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Η ίδια μας η φύση μας δημιουργεί φόβο. Και είναι όντως τρομακτικό, αν επιλέγουμε να το αντιλαμβανόμαστε με αυτό τον τρόπο.

Ο θάνατος διέπει τη ζωή σε όλες τις εκφάνσεις της. Σαν παρουσία, μέσα από το θάνατο των άλλων, αλλά και σαν σκέψη που αφορά στο δικό μας επικείμενο θάνατο ή στο θάνατο των αγαπημένων μας προσώπων. Μάλιστα, η σκέψη αυτή εμφανίζεται πολλές φορές με άλλο πρόσωπο. Με το πρόσωπο ενός έντονου άγχους, ενός σωματικού συμπτώματος ή μιας φοβίας φαινομενικά άσχετης με το θάνατο.

Όμως, όπως είπε και ο ψυχοθεραπευτής Ίρβιν Γιάλομ, παρόλο που η σωματική διάσταση του θανάτου μας καταστρέφει, η ιδέα του θανάτου μπορεί να μας σώσει. Ο θάνατος μπορεί να ιδωθεί ως ένας εκδικητής, μια απειλή, αλλά και ως ένας μεγάλος δάσκαλος. Μας διδάσκει ότι τώρα είναι η ευκαιρία μας να ζήσουμε. Ότι τίποτα δεν είναι παντοτινό και αυτή είναι η μεγαλύτερη αξία των πραγμάτων, ακόμα και της ίδιας της ζωής. Η αιωνιότητα δυστυχώς ή ευτυχώς δεν μας προσφέρεται. Η στιγμή όμως έχει περισσότερη δύναμη από την αιωνιότητα. Και στιγμές έχουμε εκατομμύρια.

Οπότε, μάλλον έχουμε δύο επιλογές. Η πρώτη είναι να αφήσουμε την ιδέα του θανάτου να μας κατατρέχει και να μας δημιουργεί άγχος και φόβο. Η δεύτερη είναι να αφήσουμε την ιδέα του θανάτου να μας συνοδεύει και να λειτουργεί ως κίνητρο, ώστε να ζήσουμε μια ζωή ελεύθερη και γεμάτη.

• Όταν νιώθει αρνητικά συναισθήματα όπως άγχος, μελαγχολία, θλίψη, απώλεια ενδιαφέροντος, έντονο θυμό για μεγάλο χρονικό διάστημα και οι προσπάθειες που κάνει ο ίδιος για να ελέγξει και να μειώσει τα συναισθήματα αυτά αποτυγχάνουν.
• Όταν δυσκολεύεται να συνάψει νέες σχέσεις, ερωτικές ή/και φιλικές ή δυσκολεύεται να διατηρήσει τις ήδη υπάρχουσες σχέσεις του (συχνοί χωρισμοί από ερωτικούς συντρόφους, απομάκρυνση φίλων).
• Όταν ταλαιπωρείται από φοβίες, κρίσεις πανικού ή έντονο άγχος που δυσκολεύουν την καθημερινή λειτουργικότητά του.
• Όταν ταλαιπωρείται από ψυχοσωματικά συμπτώματα όπως πονοκεφάλους, πόνους στο στέρνο ή στο στομάχι, ταχυκαρδίες, δερματοπάθειες και οι ιατρικές εξετάσεις δεν δείχνουν κάποιο οργανικό πρόβλημα.
• Όταν περνάει μια περίοδο έντονων αλλαγών όπως χωρισμό, αλλαγή εργασίας, μετανάστευση και πιστεύει ότι δεν μπορεί να διαχειριστεί την κατάσταση.
• Όταν πενθεί για το θάνατο κάποιου αγαπημένου προσώπου και νιώθει θλίψη για μεγάλο χρονικό διάστημα, η οποία συνοδεύεται από απώλεια ενδιαφέροντος, όρεξης, συγκέντρωσης κα.

Ακόμα όμως και χωρίς να συντρέχει κάποιος ιδιαίτερος λόγος, η ψυχοθεραπεία συνιστάται για τα άτομα εκείνα που επιθυμούν να γνωρίσουν καλύτερα τον εαυτό τους, αποκτώντας μεγαλύτερη επίγνωση των αναγκών τους και βελτιώνοντας την ποιότητα της ζωής τους.

Και κάπως έτσι, με αργά και σταθερά βήματα που έχεις ξεκινήσει εδώ και καιρό να κάνεις, χτίζεις την πραγματικότητά σου. Μια πραγματικότητα που τη βιώνεις παρέα με κάποιον άλλο. Κατάθλιψη ονομάζεται η παρέα σου. Πιθανολογώ ότι είστε χρόνια φίλοι, ακόμα και αν κάποιες φορές δεν μπορείς να τη διακρίνεις να κάθεται δίπλα σου. Ξέρει καλά να κρύβεται. Είναι όμως οικεία, την ξέρεις και σε ξέρει. Μάλιστα, πολλές φορές καταφέρνει να σε πείθει ότι τίποτε άλλο δεν έχει σημασία. Παίρνει το μέρος σου και σου υπενθυμίζει ξανά και ξανά ότι είσαι όντως ένα τίποτα και δεν μπορείς να ξεφύγεις εύκολα από τη μοίρα σου. Ναι, έχει δύναμη πάνω σου. Τη δύναμη που της παραχωρείς.

Χωρίς να θέλω να θίξω τη φίλη σου, αναρωτιέμαι: Πόσο καλά σε ξέρει τελικά; Και αν δεν είσαι μόνο ένα τίποτα; Και αν είσαι κάτι; Και αν τελικά τα καταφέρεις;

Με τα χρόνια, μάλλον μπερδεύτηκες. Μπέρδεψες το “εγώ” με το “αυτή”. “Αυτή” είναι η κατάθλιψη. Δεν είσαι εσύ…