Τι έγινε; Τι έχω κάνει λάθος; Μια προφανής απάντηση είναι πως δεν αγόραζα λαχεία όσο συχνά θα έπρεπε. Είναι όμως μόνο αυτό; Πίστευα πως είχα τον έλεγχο στο πώς θα εξελιχθεί η ζωή μου. Θα διαβάσω, θα σπουδάσω, θα βρω δουλειά, θα βγάλω χρήματα, θα κερδίσω το λαχείο, θα κάνω οικογένεια, θα προσέχω την υγεία μου, δεν θα αρρωστήσω ποτέ. Εύκολο έτσι;

Ένα από τα μεγαλύτερα σοκ που βιώνουμε οι άνθρωποι μεγαλώνοντας, είναι η συνειδητοποίηση πως δεν υπάρχει πάντα αντιστοιχία ¨προσδοκίας- αποτελέσματος¨. Και ενώ συνήθως διατηρώ την αίσθηση πως τα έχω κάνει όλα σωστά, περιμένοντας να λάβω το αντίστοιχο αποτέλεσμα, η πραγματικότητα αρκετά συχνά με διαψεύδει. Το αποτέλεσμα που παίρνω, όχι απλά δεν είναι το προσδοκώμενο, αλλά πολλές φορές είναι πολύ χειρότερο.

Όταν γυρνάω το κλειδί στη μίζα του αυτοκινήτου, έχω την απαίτηση από αυτό να παίρνει μπρος. Η στιγμή που γυρνάω το κλειδί είναι μια απόφαση που παίρνω στο παρόν, στο εδώ και το τώρα, και από αυτήν προσδοκώ ένα αποτέλεσμα στο μέλλον. Τις περισσότερες φορές αυτή η απόφαση φέρνει όντως το αποτέλεσμα που θέλω και, κοίτα να δεις, τότε δεν το αντιλαμβάνομαι ή δεν του δίνω ιδιαίτερη σημασία γιατί το θεωρώ αυτονόητο. Στην καθημερινότητα, πολλές ανάλογες αποφάσεις μου οδηγούν στο αποτέλεσμα που προσδοκώ.

Υπάρχουν όμως και οι φορές που το αυτοκίνητο δεν παίρνει μπρος. Λιγότερες φορές, ελάχιστες ίσως, αλλά αυτές είναι που έχουν τελικά σημασία. Αυτές είναι που νιώθω πως καθορίζουν τη ζωή μου με αρνητικό τρόπο. Αυτή η ανυπόφορη ανακολουθία ¨προσδοκίας- αποτελέσματος¨. Σε αυτές τις περιπτώσεις τι πάει στραβά; Μερικοί το ονομάζουν κάρμα, πεπρωμένο ή κακή τύχη. Άλλοι θεϊκή παρέμβαση, Θεία τιμωρία. Όπως και να έχει, έχω μεγάλη ανάγκη να συμφιλιωθώ με το ανεξέλεγκτο που βρίσκεται έξω από εμένα. Και γι’ αυτό χρειάζομαι δύο εργαλεία. Να εξετάσω την αιτία. Να δω τι έχω κάνει πριν γυρίσω το κλειδί. Αν έχω κάνει κάποιο λάθος που μπορώ να αποφύγω στο μέλλον, ώστε να ελαχιστοποιήσω τις φορές που δεν θα πάρει μπρος το αυτοκίνητο. Από το να έχω αφήσει τα φώτα αναμμένα έως το να μην έχω βάλει βενζίνη. Δεύτερον, να σκεφτώ πώς θα χειριστώ σε δεύτερο χρόνο την κατάσταση, ακόμα και αν έχει στραβώσει και έχει χαλάσει τα αρχικά μου πλάνα. Κατανοώ μεγαλώνοντας πως όσο και αν φροντίσω κάτι, όσο καλά και αν το οργανώσω, όσο και αν προσπαθήσω να το φέρω στα δικά μου μέτρα, υπάρχει πάντα η πιθανότητα να πάει κάτι διαφορετικά. Λέω διαφορετικά και όχι άσχημα, γιατί το «άσχημα» είναι μια δική μου ερμηνεία. Είναι τόσα πολλά τα εξαρτήματα που συνεργάζονται για να δουλεύει το αυτοκίνητό μου, που υπάρχει πάντα η πιθανότητα να έχει χαλάσει κάτι για το οποίο ούτε έφταιγα, αλλά ούτε θα μπορούσα να το είχα προβλέψει. Η κατάσταση είναι αυτή που είναι και εγώ απλά καλούμαι να την αξιολογήσω και να δω αν θα φτάσω στον προορισμό μου πεζή ή με ταξί. Πάντως, αυτό δεν σημαίνει ότι το αυτοκίνητό μου με μισεί, ούτε με εκδικείται και ας αισθάνομαι έτσι εκείνη την στιγμή. Νιώθω μεγάλη ανακούφιση όταν το σκέφτομαι αυτό.

Ζω σε ένα σύμπαν πιθανοτήτων και με τις ενέργειές μου αυξάνω τις πιθανότητες να γίνει αυτό που επιθυμώ. Το εντυπωσιακό είναι ότι μέσα σε αμέτρητες πιθανές εκβάσεις, τις περισσότερες φορές καταφέρνω να φέρω το επιθυμητό αποτέλεσμα και ας μην το αντιλαμβάνομαι πάντα. Σε στιγμές ανατροπής όμως, τότε είναι που έχω την επιλογή να πω «είναι αυτό που είναι» και να συνεχίσω. Και αυτό είναι υπέροχο!

Στην ερώτηση «τι δεν κάνω καλά;» απαντάω πολύ γρήγορα. Λογικό, αφού σε αυτό εστιάζω. Πολλές φορές, μόνο σε αυτό!

Περιμένω πώς και πώς την επιβράβευση των άλλων να μου αναδείξει τι κάνω καλά και πού τα καταφέρνω. Λες και οι άλλοι με ξέρουν καλύτερα από ότι εγώ τον ίδιο μου τον εαυτό. Βασανιστικό ακούγεται τώρα που το σκέφτομαι. Σαν να παίζω πιάνο και να μπορούν μόνο οι άλλοι να ακούσουν τη μελωδία μου. Και από την άλλη, πόσες φορές χωρίς την επιβράβευσή τους χάνω το νόημα… Σαν τότε να μην αξίζει καν η μελωδία που παίζω. Ούτε καν το γεγονός ότι παίζω. Αν όχι για τους άλλους, τότε για ποιον;

Για σκέψου… Επιλέγω να αγνοήσω τον βασικότερο από όλους τους ακροατές. Τον ακροατή με τη μεγαλύτερη δύναμη στα χέρια του. Αυτόν που μπορεί να καθορίσει το αποτέλεσμα και που γι’ αυτόν το αποτέλεσμα έχει μακροπρόθεσμη αξία. Τον εαυτό μου.

Έχω εξασκήσει πολύ την ικανότητά μου να εστιάζω στο τι δεν κάνω καλά. Αναπόφευκτα, έχω ξεχάσει την ικανότητά μου να βλέπω και να απολαμβάνω όσα κάνω καλά. Και πολλές φορές νιώθω ευγνώμων που υπάρχουν οι άλλοι ακροατές να μου υπενθυμίζουν τα καλά μου. Όμως αυτοί δεν είναι πάντα εκεί να ακούνε τη μελωδία μου, ή δεν είναι πάντα εκεί με τον ίδιο τρόπο. Αν θέλω σταθερότητα, οφείλω να αναγνωρίσω ότι υπάρχει και αυτός ο ακροατής που πολύ συχνά επιλέγω να αγνοήσω, όμως στην πραγματικότητα είναι πάντα εκεί. Μπορεί αυτός να μου δώσει την επιβράβευση. Μια επιβράβευση που θα έχει άλλη αξία!

Μου αξίζει να ζω ευτυχισμένα και γι’ αυτό παλεύω καθημερινά. Μέχρι που μου γίνεται καταναγκασμός, εμμονή, μονόδρομος. Και τότε γίνομαι ο δικτάτορας του εαυτού μου, που μου επιβάλω έναν και μόνο έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο ζωής.

Όμως η ζωή με ξεγελάει, φέρνοντας στο δρόμο μου κάθε είδους προβλήματα και άσχημα συναισθήματα. Και τότε ο μονόδρομος της ευτυχίας, καταλήγει σε αδιέξοδο. Τότε παλεύω να βρω το δρόμο μου, κλείνοντας τα μάτια σε οτιδήποτε αρνητικό μαυρίζει απειλητικά το ροζ σύννεφο. Δεν αντιλαμβάνομαι ότι τότε είναι που ενδυναμώνω περισσότερο τη σκοτεινή πλευρά των πραγμάτων.

Αν κοιτάξω προσεκτικά, θα αντιληφθώ ότι αυτή η σκοτεινή πλευρά αναμφίβολα υπάρχει, είτε επιλέγω να τη δω είτε όχι. Κάποια στιγμή τον πόνο κανείς δεν θα καταφέρει να τον προλάβει. Όμως ευτυχώς για μένα, το νόημα στα πράγματα παραμένει προσωπική μου υπόθεση. Το αρνητικό είναι προφανές ότι πονάει. Το νιώθω, δεν χρειάζεται να εθελοτυφλώ. Στην πραγματικότητα, το νιώθω ακόμα και αν εθελοτυφλώ. Μπορώ να μη μείνω όμως σε αυτό. Γιατί το αρνητικό κρύβει ταυτόχρονα πολύτιμες αλήθειες, με σημαντικότερη από όλες την αλήθεια ότι μπορώ να το αντέξω και να ανταπεξέλθω στη δυσκολία που βρίσκεται μπροστά μου. Αυτό είναι ένα μάθημα που δύσκολα ξεχνιέται στη μετέπειτα πορεία μου.

Σταδιακά καταλαβαίνω ότι ακόμα και όταν οι καιροί είναι δύσκολοι, κανείς δεν μπορεί να μου στερήσει μια καλή ζωή. Τώρα, αν αυτό ονομάζεται ευτυχία, παραμένει κάτι υποκειμενικό.

Όταν αρρωσταίνω, να βιάζομαι να γίνω καλά μέσα από φάρμακα και κάθε είδους γιατροσόφια, ώστε να επιστρέψω στην κανονικότητά μου,

όταν χτυπάω, να φροντίζω τα τραύματά μου μέχρι να κλείσουν,

όταν βάζω κιλά, να στερούμαι το φαγητό για να φτάσω και πάλι στην επιθυμητή εικόνα μου.

Μου έμαθαν ότι κάθε είδους ασθένεια, σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά στο σώμα μου και με αυτό ως δεδομένο, η λύση είναι προφανής. Ένα σώμα που δεν λειτουργεί σωστά, χρειάζεται επιδιόρθωση.

Κανείς δεν μου έμαθε ότι το να προσέχω το σώμα μου δεν φτάνει για να είμαι υγιής.

Κανείς δεν μου έμαθε ότι όσα σκέφτομαι έχουν σημασία και ότι οι αρνητικές σκέψεις μακροπρόθεσμα μου κάνουν κακό, μεγαλύτερο από όσο φαντάζομαι.

Κανείς δεν μου έμαθε ότι τα αρνητικά μου συναισθήματα δεν είναι κάτι κακό που πρέπει πάντα να καταπιέζω. Γιατί όσο το κάνω αυτό, τόσο εκείνα επιμένουν.

Κανείς δεν μου έμαθε ότι το να μισώ τον εαυτό μου για τα λάθη μου και τις ανεπάρκειές μου, το να παλεύω εσωτερικά με αντίπαλο τον ίδιο μου τον εαυτό, με βλάπτει τόσο, που το σώμα μου αντιδρά.

Κανείς δεν μου έμαθε ότι το είναι μου δεν είναι μόνο σώμα. Όλα λειτουργούν μέσα από μια αόρατη σύνδεση, τη σύνδεση μεταξύ σώματος και ψυχής. Και ότι οι ασθένειες, τα σωματικά τραύματα, η αύξηση του βάρους μου, μπορεί να είναι το σύμπτωμα μιας πιο βαθιάς διαταραχής στο σύστημά μου. Για να εντοπίσω τι πάει στραβά, δεν φτάνει να εξετάσω μόνο το σώμα μου. Χρειάζεται να ανοίξω το πλάνο μου και να δω όσα δεν μου έμαθε κανείς.

………

Η υγεία που όλοι ευχόμαστε να έχουμε, είναι ένα κράμα σωματικής και ψυχικής ισορροπίας. Το σώμα και η ψυχή είναι ένα σύνολο και όταν το ένα από τα δύο του μέρη πονά, τότε αυτόματα πονάει και το άλλο.

Στο σήμερα κάτι με οδήγησε. Οι συνθήκες, οι άλλοι, οι ίδιες μου οι επιλογές. Δεν ξέρω πού αλλού θα βρισκόμουν αν τα πράγματα έρχονταν διαφορετικά. Και δεν θα ξέρω ποτέ. Είναι ακατόρθωτο να προβλέψεις τόσους παράγοντες. Όμως ξέρω ότι αυτά που με έφεραν εδώ, αποτελούν όλα πληροφορίες που έχω στα χέρια μου. Μια πολύτιμη βάση δεδομένων με όλα τα στοιχεία για το τι μου συνέβη, τι έκανα και τι αποτέλεσμα έφερε το καθετί στη ζωή μου.

Θα προχωρήσω όπως και να ‘χει.

Όμως υπάρχουν στιγμές που δεν μου αρκεί μόνο να προχωρήσω. Θέλω να προχωρήσω προς κάτι που να μου κάνει νόημα. Κάποιες φορές βλέπω ξεκάθαρα την πορεία που χρειάζεται να ακολουθήσω. Μάλλον γιατί βλέπω ξεκάθαρα πού θέλω να φτάσω. Άλλες φορές πάλι, χάνομαι. Και τότε ίσως είναι η κατάλληλη στιγμή για να ανατρέξω στη βάση δεδομένων μου. Το παρελθόν μου ξέρει πολλά. Αν ακούσω προσεκτικά, θα μου μιλήσει. Αρκεί να μη φοβάμαι να ακούσω. Θα μου αποκαλύψει τι χρειάζεται να κάνω και τι όχι. Θα μου εκμυστηρευτεί ότι όσα νομίζω ότι δεν ξέρω ή όσα φοβάμαι, τα έχω ήδη αγγίξει παλαιότερα. Κι αν έχω μπροστά μου κάτι καινούριο, σίγουρα δεν είναι εξ’ ολοκλήρου καινούριο.

Θα προχωρήσω όπως και να ‘χει. Αλλά για να προχωρήσω προς κάτι που να μου κάνει νόημα, οφείλω να θυμάμαι. Όσα με ικανοποίησαν, αλλά και όσα με πλήγωσαν. Όσα με γιάτρεψαν, αλλά και όσα με στιγμάτισαν με τον χειρότερο τρόπο. Αυτή άλλωστε είναι η ιστορία μου. Κι αν από εδώ και πέρα επιθυμώ κάτι καλύτερο για μένα, αυτό είναι πάντα μια καλή αρχή. Αρκεί να θυμάμαι.

Να θυμάμαι ότι το χθες είναι ο οδηγός του αύριο.

Θα με αναγνωρίσω;

Θα με αποδεχτούν και χωρίς αυτήν;

Άραγε, εγώ θα αποδεχτώ τον εαυτό μου;

Κάποιος είπε ότι στο ταξίδι μου προς την αυτογνωσία μπορώ και να μην είμαι μόνος. Θα μιλήσω, αλλά και θα ακούσω. Θα ταυτιστώ, αλλά και θα διαφοροποιηθώ. Μπορώ να στηριχθώ και ταυτόχρονα να στηρίξω.

Φτάνει να το θέλω.

…..

Ποιος δεν θα ήθελε να εξερευνήσει τον εαυτό του, αυτό το υπέροχο πλάσμα;

Ομάδα αυτογνωσίας 6 συναντήσεων

Έναρξη: Δευτέρα 22/10/2018

Ώρα: 19.00-20.30

Συντονισμός: Σίσσυ Σιδηροπούλου

Τόπος διεξαγωγής: Κομνηνών 14 Θεσσαλονίκη

Συνολικό κόστος: 120 ευρώ

Πληροφορίες/δηλώσεις συμμετοχής: Σίσσυ Σιδηροπούλου 6972799063

Εγώ και Εσύ με τις ατομικές μας ανάγκες, τα ξεχωριστά θέλω μας, τις διαφορετικές συνήθειές μας, με τα καλά μας και τα κακά μας, ξεκινάμε με διάθεση και δημιουργικότητα να φτιάξουμε κάτι κοινό, αυτό που αποκαλούμε «σχέση». Σαν δυο κύκλοι που τέμνονται και εισχωρούν ο ένας μέσα στον άλλο, οι ατομικότητές μας με όλα τους τα χαρακτηριστικά, συνδέονται και δημιουργούν ένα νέο πεδίο που έχει κάτι από εμένα και κάτι από εσένα, όμως δεν είναι και ούτε θα γίνει ποτέ εξ’ ολοκλήρου Εγώ ή Εσύ. Αυτό το πεδίο είναι ξεχωριστό, είναι το Εμείς. Αν και είναι προϊόν ένωσης, το Εμείς είναι μια νέα νοητή οντότητα που έχει δικά της χαρακτηριστικά και δικές της ανάγκες, όπως ακριβώς ο κάθε άνθρωπος φέρει τα γονίδια των δύο γονέων, όμως αποτελεί ξεχωριστή προσωπικότητα.

Το Εμείς έχει τη δύναμη να μας προσφέρει πολύτιμα αγαθά, αρκεί να καταλάβουμε τι ζητάει από εμάς. Το Εμείς χρειάζεται δέσμευση, φροντίδα και διάθεση να αφήνουμε κάποιες φορές στην άκρη μέρη του Εγώ και του Εσύ. Συχνά φαίνεται απαιτητικό και πιεστικό, ζητώντας κομμάτια του χρόνου και της ενέργειάς μας, που δεν μας είναι εύκολο να παραχωρήσουμε. Άλλες πάλι φορές, το Εμείς ζητά λιγότερα από όσα του δίνουμε, υπενθυμίζοντάς μας την ανάγκη του να βλέπει πού και πού το Εγώ και το Εσύ ξέχωρα.

Ως μοναδικοί υπεύθυνοι της δημιουργίας του, Εγώ και Εσύ καθορίζουμε το μέγεθος και τη δύναμή του. Μπορούμε να το διατηρήσουμε όσο μικρό είναι στην αρχή, δίνοντάς του περιορισμένη δύναμη και κρατώντας σχεδόν ανέπαφα τα ξεχωριστά κομμάτια μας ή μπορούμε να το μεγαλώσουμε αρκετά και να το δυναμώσουμε, τόσο ώστε το Εγώ ή το Εσύ να πάψουν σχεδόν να υπάρχουν. Όμως, το Εμείς δεν ζητά ταύτιση και θυσίες, αλλά σύνδεση και παραχωρήσεις. Και όσο έντονα κι αν αποφασίσουμε τελικά να το υπηρετήσουμε, Εγώ και Εσύ θα χρειαζόμαστε πάντα το «εγώ» μας.

Σαν ένα πνευματικό παιδί, το Εμείς γεννιέται ανέμελο, ζωηρό, χωρίς ευθύνες και βάρη. Καθώς όμως μεγαλώνει και μαθαίνει τον εαυτό του, περνάει από φάσεις επανάστασης, αμφισβήτησης και νέων απαιτήσεων και τότε ζητάει φροντίδα και εμπιστοσύνη. Οι φάσεις αυτές αν αντιμετωπιστούν με ψυχραιμία, οδηγούν το Εμείς σταδιακά στην ενηλικίωση και τελικά στην ωριμότητα, εκεί όπου τα δυνατά και τα τρωτά σημεία του είναι πλέον γνωστά και η εμφάνιση νέων αναγκών λιγότερο απειλητική. Σε αυτό το σημείο, το Εμείς δεν φοβάται τις δυσκολίες. Εγώ και Εσύ φροντίσαμε γι’ αυτό. Και όσο δύσκολο κι αν ήταν κατά καιρούς, δεν πιστέψαμε ποτέ ότι μόνο του το Εγώ ή μόνο του το Εσύ θα τα κατάφερνε καλύτερα.

Χωρίς να θέλω να αμφισβητήσω τον παράγοντα της τύχης, οι επιλογές που κάνουμε, οι προτιμήσεις και οι τελικές αποφάσεις μας είναι μέρος του χαρακτήρα μας. Τις περισσότερες φορές αντικατοπτρίζουν τα θέλω και τις ενδότερες ανάγκες μας, ενώ άλλες φορές μπορεί να αντιπροσωπεύουν τις επιθυμίες και ανάγκες των γονιών μας, τις οποίες μας τις έχουν περάσει. Έχουν διαμορφωθεί με βάση τις εμπειρίες μας, τα βιώματά μας και όσα έχουμε μάθει από το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώσαμε. Η κάθε επιλογή που κάνουμε έχει επεξεργαστεί και φιλτραριστεί πολλές φορές ασυνείδητα και μας δίνεται σαν ένα τελικό αποτέλεσμα. Η τύχη διαμορφώνει τις πιθανές επιλογές, αλλά ποια από αυτές θα ακολουθήσουμε είναι θέμα καθαρά προσωπικό.

Για παράδειγμα, η επιλογή του επαγγέλματός μας είναι συνειδητή. Επιλέγει κανείς να γίνει γιατρός και όχι αρχιτέκτονας και αυτό εξηγείται από πολλούς παράγοντες, οι οποίοι φαινομενικά είναι άγνωστοι, γι αυτό και η επιλογή εκ πρώτης όψεως φαίνεται τυχαίο γεγονός. Όμως με μια πιο προσεκτική ματιά, θα δούμε ότι το άτομο που επέλεξε να γίνει γιατρός, ίσως ανέκαθεν ένιωθε έντονα την ανάγκη να βοηθάει άλλους ανθρώπους, να νιώθει πληρότητα, ακόμα και ανωτερότητα σώζοντας τους άλλους. Η ενασχόλησή του με τον κλάδο της ιατρικής μπορεί να συνδέεται με παλαιότερα βιώματα, με το θάνατο ενός αγαπημένου του προσώπου κ.α.

Όσον αφορά στις σχέσεις, η συνάντηση με ένα άτομο που το κρίνουμε ελκυστικό, μπορεί να είναι τυχαία, αλλά η απόφασή μας να το προσεγγίσουμε και να σχετιστούμε μαζί του είναι θέμα συνειδητής επιλογής και όχι τύχης. Επιλέγουμε συντρόφους οι οποίοι συχνά μοιάζουν με τους γονείς μας, γιατί έτσι νιώθουμε ασφάλεια και οικειότητα. Συμβαίνει όμως και το αντίθετο. Αν οι γονείς μας είναι για εμάς παράδειγμα ‘προς αποφυγή’, τότε πιθανόν να επιλέξουμε κάποιον σύντροφο πολύ διαφορετικό από εκείνους.

Πολλές φορές ακούμε από φίλους ότι για άλλη μια φορά ‘έτυχε’ να πέσουν πάνω σε λάθος ανθρώπους. Ο ισχυρισμός αυτός τις περισσότερες φορές δεν αληθεύει, γιατί την επιλογή των συγκεκριμένων ανθρώπων την έκαναν οι ίδιοι. Άρα, ίσως να είναι ωφέλιμο, την επόμενη φορά να αναλογιστούν τα κριτήρια με τα οποία επιλέγουν τους συντρόφους τους και να οδηγηθούν σε μια καλύτερη επιλογή.

Όλοι αναγνωρίζουμε τη βοήθεια της τύχης, όμως θα πρέπει να ξέρουμε ότι η προσωπικότητά μας έχει πολύ περισσότερη επιρροή στις αποφάσεις μας. Η συνειδητοποίηση αυτή είναι ιδιαίτερα χρήσιμη. Γιατί όταν ευθυνόμαστε εμείς για κάτι, τότε μπορούμε και να επέμβουμε για να το αλλάξουμε.

Ο αριθμός των ατόμων που συμμετέχουν στην ομάδα είναι συνήθως έξι έως δώδεκα άτομα και τις περισσότερες φορές συγκεντρώνονται μία φορά την εβδομάδα για μιάμιση έως δύο ώρες. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ομάδες πολύ διαφορετικές μεταξύ τους και ως προς τη σύνθεση και ως προς τον αριθμό και τη συχνότητα των συναντήσεων. Αυτά τα χαρακτηριστικά προκαθορίζονται από τον ψυχοθεραπευτή πριν την έναρξη της ομάδας.

Στις συναντήσεις της ομάδας, τα μέλη συζητούν διάφορα θέματα που αφορούν στο πρόβλημα ή στη συμπεριφορά την οποία επιδιώκουν να αλλάξουν στη διάρκεια της ομαδικής ψυχοθεραπείας. Στο πλαίσιο αυτό αναπτύσσονται διεργασίες που έχουν θεραπευτική σημασία. Τα άτομα επηρεάζουν και επηρεάζονται από τα υπόλοιπα μέλη, ταυτίζονται και μοιράζονται το ίδιο πρόβλημα, άρα και παρόμοια συναισθήματα. Νιώθουν ότι ανήκουν στην ίδια ομάδα, δέχονται ο ένας τον άλλο και εργάζονται υπεύθυνα για να καταφέρουν τον ίδιο σκοπό, να απαλλαγούν δηλαδή από το πρόβλημα το οποίο τους έφερε στην ομάδα. Εκτονώνουν τα αρνητικά τους συναισθήματα σε ανθρώπους που τους κατανοούν και είναι ικανοί να τους βοηθήσουν. Το αίσθημα ότι το άτομο δεν είναι το μόνο που βιώνει την αρνητική κατάσταση, αποτελεί διορθωτική συναισθηματική εμπειρία και προκαλεί απενεχοποίηση και ανακούφιση. Τα μέλη μοιράζονται ανοιχτά τα συναισθήματα και τις απόψεις τους για τους ίδιους και για τα υπόλοιπα μέλη, γίνονται ο καθρέφτης του εαυτού τους και των άλλων.

Ο θεραπευτής ερμηνεύει όσα ακούει και παρατηρεί, συμμετέχει και ο ίδιος εκφράζοντας τις απόψεις και τα συναισθήματά του και προωθεί τα μέλη της ομάδας να γίνουν οι ίδιοι οι θεραπευτές του εαυτού τους και των άλλων. Όσο περισσότερο χρονικό διάστημα έχει δουλέψει η ομάδα, τόσο πιο εξοικειωμένα είναι τα μέλη, σε σημείο που πολλές φορές η θεραπευτική διεργασία κυλάει χωρίς την άμεση συμμετοχή του θεραπευτή.

Συχνά, η ομαδική ψυχοθεραπεία λειτουργεί ως αφορμή για να αντιληφθεί το άτομο περαιτέρω θέματα που επιθυμεί να αλλάξει και να οδηγηθεί στην ατομική ψυχοθεραπεία, αλλά και αντιστρόφως, σαν συνέχεια δηλαδή της ατομικής ψυχοθεραπείας, το άτομο μπορεί να επιλέξει να ενταχθεί σε μια ομάδα.

Το κόστος της ομαδικής ψυχοθεραπείας είναι πάντα μικρότερο από αυτό της ατομικής, γι’ αυτό και για πολλούς η απόφαση να γίνουν μέλη μιας ομάδας είναι ευκολότερη από την απόφαση να ξεκινήσουν ατομικές συνεδρίες. Το ζητούμενο είναι να υπάρχει διαθέσιμη μία ομάδα στην οποία το άτομο θα μπορεί να ενταχθεί με βάση το πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Ομάδες ψυχοθεραπείας οργανώνουν κάποιοι καταρτισμένοι ψυχοθεραπευτές στα ιδιωτικά τους γραφεία, κάποιοι σύλλογοι ( συνήθως για προβλήματα υγείας και χρόνιες ασθένειες), καθώς και κάποιες δομές μέσα σε νοσοκομεία.

Ανεξάρτητα όμως με όλα τα παραπάνω, πριν επιλέξουμε τον θεραπευτή που θα μας αναλάβει και θα του “ανοίξουμε την καρδιά μας”, είναι ωφέλιμο να διερευνήσουμε κάποια στοιχεία. Αρχικά, χρειάζεται να γνωρίζουμε ότι τον τίτλο του ψυχοθεραπευτή μπορεί να τον κατέχει ένας ψυχίατρος, ένας ψυχολόγος, ένας κοινωνικός λειτουργός, ένας νοσηλευτής και γενικά επιστήμονες που προέρχονται από τον κλάδο των ανθρωπιστικών επιστημών και κατέχουν βασικές γνώσεις ψυχολογίας. Για να θεωρείται κάποιος ψυχοθεραπευτής, χρειάζεται να έχει εκπαιδευτεί σε κάποια από τις ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις (ψυχανάλυση, γνωστική-συμπεριφορική προσέγγιση, θεραπεία Gestalt, συστημική θεραπεία κ.α.), αφού έχει ολοκληρώσει την βασική του φοίτηση σε κάποιον από τους ανθρωπιστικούς κλάδους. Δεν είναι όλοι οι ψυχολόγοι και οι ψυχίατροι ψυχοθεραπευτές.

Δεύτερον, η θεραπευτική προσέγγιση την οποία ακολουθεί ο ψυχοθεραπευτής μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην επιλογή που θα κάνουμε. Για να το κρίνουμε αυτό, χρειάζεται να πάρουμε κάποιες γενικές πληροφορίες για την εκάστοτε προσέγγιση, είτε διαβάζοντας για τα βασικά χαρακτηριστικά της κάθε μίας, είτε ρωτώντας κάποιον υποψήφιο προς επιλογή θεραπευτή, σε μία πρώτη διευκρινιστική συνάντηση μαζί του. Για παράδειγμα, η ψυχανάλυση ως ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, είναι μία διαδικασία περισσότερο χρονοβόρα και εστιασμένη κυρίως στο παρελθόν του ατόμου. Αντίθετα, η γνωστική-συμπεριφορική προσέγγιση είναι πιο σύντομη (διαρκεί συνήθως μικρότερο χρονικό διάστημα) και είναι εστιασμένη περισσότερο στο παρόν πρόβλημα που έχει το άτομο.

Τρίτον, η επιλογή μας χρειάζεται να εξαρτάται από το προφίλ του θεραπευτή και το συναίσθημα το οποίο μας δημιουργεί. Η παράμετρος αυτή, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω εξαρτάται πολύ και από τη δική μας ιδιοσυγκρασία. Στον καθένα, ο θεραπευτής θα πρέπει να εμπνέει ασφάλεια, εμπιστοσύνη και διάθεση να μιλήσει ανοιχτά για το πρόβλημά του. Με στόχο αρχικά την διευκόλυνση της επικοινωνίας, κάποιος είναι πιθανό να επιλέξει έναν σιωπηλό θεραπευτή, ενώ κάποιος άλλος έναν θεραπευτή περισσότερο ενεργό μέσα στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία.

Όποια και αν είναι τα χαρακτηριστικά του θεραπευτή, αυτό που χρειάζεται να εισπράττουμε από μία υγιή θεραπευτική σχέση, είναι ότι οι πληροφορίες που μοιραζόμαστε και τα συναισθήματα που νιώθουμε κάθε στιγμή γίνονται κατανοητά από το θεραπευτή ή ακόμα και αν δεν τα κατανοεί, έχει τη διάθεση να προσπαθήσει. Μόνο έτσι καταφέρνουμε να εξερευνήσουμε βαθύτερα τον εαυτό μας. Στις περιπτώσεις όπου το στοιχείο της κατανόησης λείπει από την ψυχοθεραπευτική διαδικασία, η συνεργασία θεραπευτή-θεραπευόμενου παύει να αποτελεί πηγή βοήθειας.