Μου αξίζει να ζω ευτυχισμένα και γι’ αυτό παλεύω καθημερινά. Μέχρι που μου γίνεται καταναγκασμός, εμμονή, μονόδρομος. Και τότε γίνομαι ο δικτάτορας του εαυτού μου, που μου επιβάλω έναν και μόνο έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο ζωής.

Όμως η ζωή με ξεγελάει, φέρνοντας στο δρόμο μου κάθε είδους προβλήματα και άσχημα συναισθήματα. Και τότε ο μονόδρομος της ευτυχίας, καταλήγει σε αδιέξοδο. Τότε παλεύω να βρω το δρόμο μου, κλείνοντας τα μάτια σε οτιδήποτε αρνητικό μαυρίζει απειλητικά το ροζ σύννεφο. Δεν αντιλαμβάνομαι ότι τότε είναι που ενδυναμώνω περισσότερο τη σκοτεινή πλευρά των πραγμάτων.

Αν κοιτάξω προσεκτικά, θα αντιληφθώ ότι αυτή η σκοτεινή πλευρά αναμφίβολα υπάρχει, είτε επιλέγω να τη δω είτε όχι. Κάποια στιγμή τον πόνο κανείς δεν θα καταφέρει να τον προλάβει. Όμως ευτυχώς για μένα, το νόημα στα πράγματα παραμένει προσωπική μου υπόθεση. Το αρνητικό είναι προφανές ότι πονάει. Το νιώθω, δεν χρειάζεται να εθελοτυφλώ. Στην πραγματικότητα, το νιώθω ακόμα και αν εθελοτυφλώ. Μπορώ να μη μείνω όμως σε αυτό. Γιατί το αρνητικό κρύβει ταυτόχρονα πολύτιμες αλήθειες, με σημαντικότερη από όλες την αλήθεια ότι μπορώ να το αντέξω και να ανταπεξέλθω στη δυσκολία που βρίσκεται μπροστά μου. Αυτό είναι ένα μάθημα που δύσκολα ξεχνιέται στη μετέπειτα πορεία μου.

Σταδιακά καταλαβαίνω ότι ακόμα και όταν οι καιροί είναι δύσκολοι, κανείς δεν μπορεί να μου στερήσει μια καλή ζωή. Τώρα, αν αυτό ονομάζεται ευτυχία, παραμένει κάτι υποκειμενικό.

Όταν αρρωσταίνω, να βιάζομαι να γίνω καλά μέσα από φάρμακα και κάθε είδους γιατροσόφια, ώστε να επιστρέψω στην κανονικότητά μου,

όταν χτυπάω, να φροντίζω τα τραύματά μου μέχρι να κλείσουν,

όταν βάζω κιλά, να στερούμαι το φαγητό για να φτάσω και πάλι στην επιθυμητή εικόνα μου.

Μου έμαθαν ότι κάθε είδους ασθένεια, σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά στο σώμα μου και με αυτό ως δεδομένο, η λύση είναι προφανής. Ένα σώμα που δεν λειτουργεί σωστά, χρειάζεται επιδιόρθωση.

Κανείς δεν μου έμαθε ότι το να προσέχω το σώμα μου δεν φτάνει για να είμαι υγιής.

Κανείς δεν μου έμαθε ότι όσα σκέφτομαι έχουν σημασία και ότι οι αρνητικές σκέψεις μακροπρόθεσμα μου κάνουν κακό, μεγαλύτερο από όσο φαντάζομαι.

Κανείς δεν μου έμαθε ότι τα αρνητικά μου συναισθήματα δεν είναι κάτι κακό που πρέπει πάντα να καταπιέζω. Γιατί όσο το κάνω αυτό, τόσο εκείνα επιμένουν.

Κανείς δεν μου έμαθε ότι το να μισώ τον εαυτό μου για τα λάθη μου και τις ανεπάρκειές μου, το να παλεύω εσωτερικά με αντίπαλο τον ίδιο μου τον εαυτό, με βλάπτει τόσο, που το σώμα μου αντιδρά.

Κανείς δεν μου έμαθε ότι το είναι μου δεν είναι μόνο σώμα. Όλα λειτουργούν μέσα από μια αόρατη σύνδεση, τη σύνδεση μεταξύ σώματος και ψυχής. Και ότι οι ασθένειες, τα σωματικά τραύματα, η αύξηση του βάρους μου, μπορεί να είναι το σύμπτωμα μιας πιο βαθιάς διαταραχής στο σύστημά μου. Για να εντοπίσω τι πάει στραβά, δεν φτάνει να εξετάσω μόνο το σώμα μου. Χρειάζεται να ανοίξω το πλάνο μου και να δω όσα δεν μου έμαθε κανείς.

………

Η υγεία που όλοι ευχόμαστε να έχουμε, είναι ένα κράμα σωματικής και ψυχικής ισορροπίας. Το σώμα και η ψυχή είναι ένα σύνολο και όταν το ένα από τα δύο του μέρη πονά, τότε αυτόματα πονάει και το άλλο.

Στο σήμερα κάτι με οδήγησε. Οι συνθήκες, οι άλλοι, οι ίδιες μου οι επιλογές. Δεν ξέρω πού αλλού θα βρισκόμουν αν τα πράγματα έρχονταν διαφορετικά. Και δεν θα ξέρω ποτέ. Είναι ακατόρθωτο να προβλέψεις τόσους παράγοντες. Όμως ξέρω ότι αυτά που με έφεραν εδώ, αποτελούν όλα πληροφορίες που έχω στα χέρια μου. Μια πολύτιμη βάση δεδομένων με όλα τα στοιχεία για το τι μου συνέβη, τι έκανα και τι αποτέλεσμα έφερε το καθετί στη ζωή μου.

Θα προχωρήσω όπως και να ‘χει.

Όμως υπάρχουν στιγμές που δεν μου αρκεί μόνο να προχωρήσω. Θέλω να προχωρήσω προς κάτι που να μου κάνει νόημα. Κάποιες φορές βλέπω ξεκάθαρα την πορεία που χρειάζεται να ακολουθήσω. Μάλλον γιατί βλέπω ξεκάθαρα πού θέλω να φτάσω. Άλλες φορές πάλι, χάνομαι. Και τότε ίσως είναι η κατάλληλη στιγμή για να ανατρέξω στη βάση δεδομένων μου. Το παρελθόν μου ξέρει πολλά. Αν ακούσω προσεκτικά, θα μου μιλήσει. Αρκεί να μη φοβάμαι να ακούσω. Θα μου αποκαλύψει τι χρειάζεται να κάνω και τι όχι. Θα μου εκμυστηρευτεί ότι όσα νομίζω ότι δεν ξέρω ή όσα φοβάμαι, τα έχω ήδη αγγίξει παλαιότερα. Κι αν έχω μπροστά μου κάτι καινούριο, σίγουρα δεν είναι εξ’ ολοκλήρου καινούριο.

Θα προχωρήσω όπως και να ‘χει. Αλλά για να προχωρήσω προς κάτι που να μου κάνει νόημα, οφείλω να θυμάμαι. Όσα με ικανοποίησαν, αλλά και όσα με πλήγωσαν. Όσα με γιάτρεψαν, αλλά και όσα με στιγμάτισαν με τον χειρότερο τρόπο. Αυτή άλλωστε είναι η ιστορία μου. Κι αν από εδώ και πέρα επιθυμώ κάτι καλύτερο για μένα, αυτό είναι πάντα μια καλή αρχή. Αρκεί να θυμάμαι.

Να θυμάμαι ότι το χθες είναι ο οδηγός του αύριο.

Όταν αποφασίζω να αλλάξω, είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα συναντήσω μικρές ή μεγάλες δυσκολίες. Πριν ξεκινήσω όμως μια αλλαγή, χρειάζεται αρχικά να παρατηρήσω και να παραδεχτώ ότι χρειάζομαι να αλλάξω. Και αυτό το πρώτο βήμα, είναι αρκετά συχνά και το πιο δύσκολο.

Είμαι καλά εδώ; Όπως είμαι, με αυτά που έχω, με αυτά που κάνω, με τους ανθρώπους που επέλεξα να έχω στη ζωή μου, εδώ που βρίσκομαι αυτή τη στιγμή;

Αν τολμήσω να είμαι ειλικρινής με τον εαυτό μου, η ερώτηση αυτή κάποιες φορές θα συνοδεύεται από μια σκληρή απάντηση. Μια απάντηση που σπάει τον καταναγκασμό του να λέω ότι είμαι καλά ενώ δεν είμαι. Μια απάντηση που πιέζει για αλλαγή.

Η ζωή είναι όντως μικρή, όταν δεν τη ζω όπως θέλω. Για να τη ζήσω όπως εγώ θέλω, οφείλω να θέτω στον εαυτό μου αυτή την ερώτηση κάθε μέρα και να ρισκάρω να δώσω αρνητική απάντηση, αγνοώντας τις δικαιολογίες που έμαθα να λέω. Και τότε, αν φυσικά το θελήσω, οφείλω να αλλάξω και να επιλέξω κάτι άλλο. Το οφείλω στον εαυτό μου. Κι αν στην αρχή θα είναι δύσκολο να λειτουργώ έτσι, στην πορεία θα είναι πια συνηθισμένο. Γιατί το να κάνω επιλογές που μου ταιριάζουν, θα μου είναι πλέον βίωμα.

Δεν παραμυθιάζομαι. Οι ριζικές αλλαγές δεν έρχονται έτσι εύκολα. Αρκετές φορές είναι επώδυνες. Απαιτούν τον κόπο μου, το χρόνο μου και την προσήλωσή μου. Υπάρχουν όμως και εκείνες οι μικρές, καθημερινές αλλαγές που δεν με βγάζουν πολύ έξω από τα νερά που έμαθα ως τώρα να κολυμπώ. Ακόμα κι αυτές όμως, βελτιώνουν αυτό που νιώθω, αυτό που κάνω, αυτό που είμαι. Μάλιστα, αρκετά συχνά οι μεγάλες αλλαγές προκύπτουν σταδιακά από πολλές μικρές.

Σε βάθος χρόνου θα κοιτάξω πίσω μου. Είναι ωραίο να το κάνει κανείς αυτό. Τότε πιστεύω ότι δεν θα εστιάσω στις αλλαγές που έκανα, στις δυσκολίες που συνάντησα και στο πόσο επώδυνες ήταν, αλλά στα αποτελέσματα που αυτές μου έφεραν. Και αυτό λέει πολλά για τις ίδιες τις αλλαγές!

Οι τέλειες ζωές των άλλων είναι αυτές που συχνά συναντάς μπροστά σου, μέσα από την οθόνη σου, αυτές που φτάνουν στα αυτιά σου. Αυτές που μεταξύ πολλών άλλων επιλέγεις να προσέξεις. Σε γοητεύουν και σε έλκουν σε σημείο που αναπόφευκτα οδηγείσαι στη σύγκριση με τη δική σου ζωή. Σε μια ζωή που μπροστά σε αυτές τις τέλειες, μοιάζει ξαφνικά ανούσια και άχρωμη, γεμάτη μόνο με δυσκολίες και υποχρεώσεις. Χωρίς κανένα ενδιαφέρον για τα μάτια των άλλων. Χωρίς καμία αίγλη.

Και τότε η σύγκριση μπορεί να αποβεί ολέθρια. Τα βάζεις με την κακιά μοίρα, τις άσχημες συνθήκες, την άδικη κοινωνία, τους ανεύθυνους γονείς, τον ανάξιο εαυτό σου. Αναρωτιέσαι τι κάνεις λάθος και γιατί εσένα δεν σου αξίζει μία τέλεια ζωή. Τι παραπάνω έχουν οι άλλοι; Γιατί εσύ είσαι ο άτυχος και οι άλλοι οι τυχεροί;

Μέσα στην απογοήτευση, το θυμό και την αδικία, χρειάζεται να σκεφτείς ψύχραιμα…

Πολλές φορές ένα εντυπωσιακό περιτύλιγμα, σε κάνει εσφαλμένα να πιστεύεις ότι και το εσωτερικό του είναι εξίσου εντυπωσιακό. Με παρόμοιο τρόπο, οι τέλειες ζωές είναι ικανές να σε παραπλανήσουν. Στην πραγματικότητα, αυτό που δείχνουν είναι το έξω και όχι το μέσα, το μερικό και όχι το σύνολο, το ‘’σκηνοθετημένο’’ και όχι το αληθινό. Το τέλειο σε όλα τα επίπεδα δεν υπάρχει πουθενά. Ακόμα και αν υπήρχε, πιθανότατα δεν θα συνοδευόταν από την ανάγκη προβολής. Οι άλλοι με τις τέλειες ζωές τους, για τους δικούς τους λόγους έχουν την ανάγκη να προβάλλουν αυτό το κομμάτι τους, κρύβοντας με δεξιοτεχνία όσα δεν ταιριάζουν με το τέλειο.

Είναι σίγουρο ότι και εσύ έχεις κάποια κομμάτια τέλειας ζωής. Έχεις όμως την ανάγκη να τα προβάλλεις;

Ένα δρόμο που έχει δυσκολίες, αλλά ταυτόχρονα με κάνει να νιώθω ασφαλής. Κουράζομαι συχνά, όμως είναι δεδομένο ότι αυτό χρειάζεται. Αν μη τι άλλο, ο ”σωστός” δρόμος με ευθυγραμμίζει με τους γύρω μου. Αυτό με κάνει να νιώθω καλά και κυρίως κάνει τους γύρω μου να νιώθουν καλά με εμένα.

Όλα είναι υπό τον έλεγχό μου.

Όμως, κάπου μέσα μου κάτι με ενοχλεί. Κάτι παλεύει. Δεν καταλαβαίνω ακριβώς τι φταίει, το νιώθω όμως. Μάλλον δεν είναι τίποτα, παραξενιές του μυαλού μου. Και γιατί να φταίει κάτι; Αφού τα κάνω όλα όπως πρέπει και προσπαθώ πάντα για το καλύτερο. Όλος ο κόσμος αυτό κάνει.

Μάλλον νιώθω κάτι που δεν θα έπρεπε να νιώθω. Κάτι δεν πάει καλά με εμένα.

Θέλω πραγματικά να πιστεύω ότι όλα είναι καλά. Άλλωστε το τι πρέπει να θέλω και τι όχι είναι προδιαγεγραμμένο. Και οι άλλοι αυτά θέλουν. Ποιος είμαι εγώ που μπορεί να θέλω κάτι διαφορετικό;

Μερικές φορές κουράζομαι να προσπαθώ. Αυτό είναι όλο. Θα το ξεπεράσω και θα συνεχίσω.

Αυτό το κάτι που νιώθω όμως είναι εκεί και με ενοχλεί. Και ενώ τα βήματα που κάνω τόσο καιρό είναι πλέον γνωστά, ξαφνικά μοιάζει τα πόδια μου να μην έχουν τη δύναμη να κινηθούν. Αν υπήρχε τρόπος να τα παρατήσω όλα, θα το έκανα. Αλλά τι θα πούνε οι άλλοι; Θα με θεωρήσουν παράταιρο και περίεργο. Επικίνδυνο αυτό. Δε το θέλω. Από την άλλη, ποιοι είναι οι άλλοι για να με κρίνουν; Αυτοί δεν νιώθουν ποτέ περίεργα; Ίσως τελικά και αυτοί στις δικές τους ζωές να κουράζονται να προσπαθούν. Ίσως και αυτοί κάπου κάπου να θέλουν να τα παρατήσουν. Ίσως οι παραξενιές μας να είναι παρόμοιες. Κι αν και αυτοί νιώθουν έτσι, τότε δεν είμαι μόνο εγώ ο παράταιρος.

Το κάτι που νιώθω μοιάζει με ράγισμα. Ράγισμα μιας πέτρας από αυτές που είναι φτιαγμένος ο ”σωστός” μου δρόμος. Έχω πάντα την επιλογή να τη φτιάξω και να συνεχίσω και πάλι τα γνωστά μου βήματα. Από την άλλη σκέφτομαι, έχει νόημα;

Αισθάνομαι όπως αυτό το παιδάκι που κέρδισε μια σακούλα καραμέλες: τις πρώτες τις καταβρόχθισε με λαιμαργία, αλλά όταν παρατήρησε ότι του απέμεναν λίγες, άρχισε να τις γεύεται με βαθιά απόλαυση.

Δεν έχω πια χρόνο για ατέρμονες συγκεντρώσεις όπου συζητούνται, καταστατικά, νόρμες, διαδικασίες και εσωτερικοί κανονισμοί, γνωρίζοντας ότι δε θα καταλήξει κανείς πουθενά.

Δεν έχω πια χρόνο για να ανέχομαι παράλογους ανθρώπους που παρά τη χρονολογική τους ηλικία, δεν έχουν μεγαλώσει.

Δεν έχω πια χρόνο για να λογομαχώ με μετριότητες.

Δε θέλω να βρίσκομαι σε συγκεντρώσεις όπου παρελαύνουν παραφουσκωμένοι εγωισμοί.

Δεν ανέχομαι τους χειριστικούς και τους καιροσκόπους.

Με ενοχλεί η ζήλια και όσοι προσπαθούν να υποτιμήσουν τους ικανότερους για να οικειοποιηθούν τη θέση τους, το ταλέντο τους και τα επιτεύγματα τους.

Μισώ να είμαι μάρτυρας των ελαττωμάτων που γεννά η μάχη για ένα μεγαλοπρεπές αξίωμα. Οι άνθρωποι δεν συζητούν πια για το περιεχόμενο… Μετά βίας για την επικεφαλίδα.

Ο χρόνος μου είναι λίγος για να συζητώ για τους τίτλους, τις επικεφαλίδες. Θέλω την ουσία, η ψυχή μου βιάζεται… Μου μένουν λίγες καραμέλες στη σακούλα…

Θέλω να ζήσω δίπλα σε πρόσωπα με ανθρώπινη υπόσταση.

Που μπορούν να γελούν με τα λάθη τους. Που δεν επαίρονται για το θρίαμβό τους. Που δε θεωρούν τον εαυτό τους εκλεκτό, πριν από την ώρα τους. Που δεν αποφεύγουν τις ευθύνες τους. Που υπερασπίζονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Και που το μόνο που επιθυμούν είναι να βαδίζουν μαζί με την αλήθεια και την ειλικρίνεια.

Το ουσιώδες είναι αυτό που αξίζει τον κόπο στη ζωή.

Θέλω να περιτριγυρίζομαι από πρόσωπα που ξέρουν να αγγίζουν την καρδιά των ανθρώπων…

Άνθρωποι τους οποίους τα σκληρά χτυπήματα της ζωής τους δίδαξαν πως μεγαλώνει κανείς με απαλά αγγίγματα στην ψυχή.

Ναι, βιάζομαι, αλλά μόνο για να ζήσω με την ένταση που μόνο η ωριμότητα μπορεί να σου χαρίσει.

Σκοπεύω να μην πάει χαμένη καμιά από τις καραμέλες που μου απομένουν… Είμαι σίγουρος ότι ορισμένες θα είναι πιο νόστιμες απʼόσες έχω ήδη φάει.

Σκοπός μου είναι να φτάσω ως το τέλος ικανοποιημένος και σε ειρήνη με τη συνείδησή μου και τους αγαπημένους μου.

Εύχομαι και ο δικός σου σκοπός να είναι ο ίδιος, γιατί το τέλος είναι αναπόφευκτο για όλους…»

Mário Coelho Pinto de Andrade (1928-1990)

Θεωρητικά το γνωρίζουμε, όμως τείνουμε να το ξεχνάμε μερικές φορές, σαν ο θάνατος να είναι “ιδιότητα” των άλλων, όχι δική μας. Ο λόγος που μας ωθεί να παραμερίζουμε τη σκέψη της θνησιμότητάς μας, είναι μάλλον γιατί συνηθίζουμε να βλέπουμε το θάνατο σαν κάτι τρομερό, ένα μαύρο πέπλο που μας απειλεί σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Η ίδια μας η φύση μας δημιουργεί φόβο. Και είναι όντως τρομακτικό, αν επιλέγουμε να το αντιλαμβανόμαστε με αυτό τον τρόπο.

Ο θάνατος διέπει τη ζωή σε όλες τις εκφάνσεις της. Σαν παρουσία, μέσα από το θάνατο των άλλων, αλλά και σαν σκέψη που αφορά στο δικό μας επικείμενο θάνατο ή στο θάνατο των αγαπημένων μας προσώπων. Μάλιστα, η σκέψη αυτή εμφανίζεται πολλές φορές με άλλο πρόσωπο. Με το πρόσωπο ενός έντονου άγχους, ενός σωματικού συμπτώματος ή μιας φοβίας φαινομενικά άσχετης με το θάνατο.

Όμως, όπως είπε και ο ψυχοθεραπευτής Ίρβιν Γιάλομ, παρόλο που η σωματική διάσταση του θανάτου μας καταστρέφει, η ιδέα του θανάτου μπορεί να μας σώσει. Ο θάνατος μπορεί να ιδωθεί ως ένας εκδικητής, μια απειλή, αλλά και ως ένας μεγάλος δάσκαλος. Μας διδάσκει ότι τώρα είναι η ευκαιρία μας να ζήσουμε. Ότι τίποτα δεν είναι παντοτινό και αυτή είναι η μεγαλύτερη αξία των πραγμάτων, ακόμα και της ίδιας της ζωής. Η αιωνιότητα δυστυχώς ή ευτυχώς δεν μας προσφέρεται. Η στιγμή όμως έχει περισσότερη δύναμη από την αιωνιότητα. Και στιγμές έχουμε εκατομμύρια.

Οπότε, μάλλον έχουμε δύο επιλογές. Η πρώτη είναι να αφήσουμε την ιδέα του θανάτου να μας κατατρέχει και να μας δημιουργεί άγχος και φόβο. Η δεύτερη είναι να αφήσουμε την ιδέα του θανάτου να μας συνοδεύει και να λειτουργεί ως κίνητρο, ώστε να ζήσουμε μια ζωή ελεύθερη και γεμάτη.

Φύλαξε αυτό το γράμμα, γιατί το περιεχόμενό του ίσως σου φανεί πολύτιμο.

Μερικές φορές τα πράγματα δεν έρχονται όπως τα φαντάζεσαι. Μερικές φορές τα πράγματα ζορίζουν. Και ξέρω ότι αυτές τις φορές προσπαθείς, όμως κάποτε σε κουράζει η συνεχής προσπάθεια. Τότε ματαιώνεσαι και αφήνεσαι στο να πιστέψεις ότι τίποτα δεν έχει νόημα. Γιατί δεν ξαποσταίνεις λίγο; Η ζωή δεν είναι μόνο αγώνας. Χρειάζεται να την απολαμβάνεις κιόλας. Μόνο έτσι θα διατηρείς τη δύναμη να συνεχίζεις.

Να την προσέχεις τη δύναμή σου. Και αν κάποιες φορές σου φαίνεται ακατόρθωτο να τη βρεις, δεν πειράζει. Είσαι άνθρωπος, μη το ξεχνάς. Όμως έχεις τόση μέσα σου! Θέλει δύναμη για να αντέχεις τις κακοτυχίες της ζωής. Θέλει δύναμη για να αποτυγχάνεις. Θέλει δύναμη για να συνεχίζεις. Παραδέξου το.

Δεν είναι λίγες οι φορές που σε νιώθω να σκέφτεσαι ότι δεν αξίζεις τα όσα έχεις και τους ανθρώπους που είναι δίπλα σου και σου δίνουν αγάπη. Γίνεσαι ο πιο αυστηρός κριτής σου. Θυμώνεις εξαιτίας των όσων δεν μπόρεσες να κάνεις ή να είσαι. Η κριτική σου νομίζεις ότι σε βοηθάει να γίνεσαι καλύτερος. Από πού άραγε το έμαθες αυτό;

Κάτι τέτοιες στιγμές, ξέρω ότι είναι δύσκολο να πας ενάντια σε όσα σκέφτεσαι. Όμως θέλω να ξέρεις ότι η κριτική σου με πονάει. Αφήνει πληγές που θέλει χρόνο για να κλείσουν.

Σε αυτές τις στιγμές, οφείλω να σου υπενθυμίζω πως κάνεις ό,τι μπορείς. Προσπαθείς για το καλύτερο, ακόμα και αν δεν ξέρεις πάντα ποιο είναι το καλό για εσένα.

Είμαι περήφανη για σένα. Όχι για αυτά που κάνεις ή δεν κάνεις, αλλά για αυτά που είσαι!

Με αγάπη,

Η εσωτερική φωνή σου

Κι από την άλλη, τα πάντα γύρω μας ζητούν την επάρκειά μας, έχουν απαιτήσεις από εμάς. Πρέπει να είμαστε καλοί και άξιοι, πρέπει να μπορούμε, πρέπει να αντέχουμε. Και όλα αυτά τα «πρέπει» υποτίθεται πως εξυπηρετούν το καλό μας. Έτσι ακούγαμε από μικροί, έτσι πιστεύουμε και τώρα. Και ναι, κάποιες φορές οι κόποι και οι θυσίες μας αργά ή γρήγορα θα καρποφορήσουν. Και θα είναι όντως για το καλό μας. Κάπως έτσι όμως περνάνε οι στιγμές, οι μέρες, τα χρόνια. Και για το καλό μας, εγκλωβιζόμαστε. Χωρίς δεύτερες σκέψεις για το ποιο τελικά είναι το καλό μας και ποιος το όρισε.

Η καθημερινότητα και οι ρυθμοί της είναι επικίνδυνοι. Μας παρασέρνουν σαν ποτάμι. Το τι θέλουμε πραγματικά για τον εαυτό μας και τη ζωή μας, πολλές φορές δεν βρίσκει χώρο να αναδυθεί. Όμως αξίζει τον κόπο να προσπαθήσουμε να το χωρέσουμε. Και αν τελικά το καταφέρουμε, δεν είναι σίγουρο ότι θα βρούμε εύκολα την απάντηση. Γιατί το ερώτημα αυτό είναι ίσως το δυσκολότερο από όλα. Ή ίσως δεν είμαστε μαθημένοι να το απαντάμε. Κάποιες φορές τριγυρίζει στο μυαλό μας. Όμως, χρειάζεται τόλμη να αντικρύσουμε κατάματα τις έως τώρα επιλογές μας και ειλικρίνεια απέναντι στον εαυτό μας για να απαντήσουμε το κατά πόσο αυτές μας κάλυψαν και μας καλύπτουν ακόμα. Άλλωστε, η αμφισβήτηση προκαλεί πάντα αναταραχές!

Ακόμα όμως κι αν γνωρίζουμε τι πραγματικά θέλουμε και έχουμε ανάγκη, το ζύγισμα των «θέλω» και των «πρέπει», τα στερεότυπα που έχουν δημιουργηθεί πριν από εμάς για εμάς, οι ανάγκες των άλλων που κάποιες φορές συγκρούονται με τις δικές μας, εμποδίζουν την απόφαση «αυτό θέλω, αυτό θα κάνω». Ας μην ξεχνάμε πως ένα «θέλω» συνοδεύεται συχνά από δέκα «πρέπει». Και κάπως έτσι, παρά γίνεται περίπλοκο. Και ο πολύτιμος χρόνος μας περνάει.

Μπορεί λοιπόν να χρειαστεί να ψάξουμε για καιρό το “τι “και το “πώς”. Μπορεί ακόμα και να απογοητευτούμε αν καταλάβουμε ότι τόσο καιρό περπατούσαμε σε λάθος δρόμο. Μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπίσουμε θεούς και δαίμονες για να ακολουθήσουμε τις πραγματικά δικές μας επιλογές. Όμως η αλήθεια είναι, ότι δεν μπορώ να φανταστώ πώς μια ζωή γεμάτη κανόνες, «πρέπει» και «θέλω» άλλων μπορεί να κάνουν κάποιον ευτυχισμένο.

Ίσως τελικά να χρειάζεται να ξεκινήσουμε από ένα θεμελιώδες «θέλω». «Θέλω να γίνω ευτυχισμένος». Και τότε ίσως τα υπόλοιπα πάρουν το δρόμο τους!