Θεωρητικά το γνωρίζουμε, όμως τείνουμε να το ξεχνάμε μερικές φορές, σαν ο θάνατος να είναι “ιδιότητα” των άλλων, όχι δική μας. Ο λόγος που μας ωθεί να παραμερίζουμε τη σκέψη της θνησιμότητάς μας, είναι μάλλον γιατί συνηθίζουμε να βλέπουμε το θάνατο σαν κάτι τρομερό, ένα μαύρο πέπλο που μας απειλεί σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Η ίδια μας η φύση μας δημιουργεί φόβο. Και είναι όντως τρομακτικό, αν επιλέγουμε να το αντιλαμβανόμαστε με αυτό τον τρόπο.

Ο θάνατος διέπει τη ζωή σε όλες τις εκφάνσεις της. Σαν παρουσία, μέσα από το θάνατο των άλλων, αλλά και σαν σκέψη που αφορά στο δικό μας επικείμενο θάνατο ή στο θάνατο των αγαπημένων μας προσώπων. Μάλιστα, η σκέψη αυτή εμφανίζεται πολλές φορές με άλλο πρόσωπο. Με το πρόσωπο ενός έντονου άγχους, ενός σωματικού συμπτώματος ή μιας φοβίας φαινομενικά άσχετης με το θάνατο.

Όμως, όπως είπε και ο ψυχοθεραπευτής Ίρβιν Γιάλομ, παρόλο που η σωματική διάσταση του θανάτου μας καταστρέφει, η ιδέα του θανάτου μπορεί να μας σώσει. Ο θάνατος μπορεί να ιδωθεί ως ένας εκδικητής, μια απειλή, αλλά και ως ένας μεγάλος δάσκαλος. Μας διδάσκει ότι τώρα είναι η ευκαιρία μας να ζήσουμε. Ότι τίποτα δεν είναι παντοτινό και αυτή είναι η μεγαλύτερη αξία των πραγμάτων, ακόμα και της ίδιας της ζωής. Η αιωνιότητα δυστυχώς ή ευτυχώς δεν μας προσφέρεται. Η στιγμή όμως έχει περισσότερη δύναμη από την αιωνιότητα. Και στιγμές έχουμε εκατομμύρια.

Οπότε, μάλλον έχουμε δύο επιλογές. Η πρώτη είναι να αφήσουμε την ιδέα του θανάτου να μας κατατρέχει και να μας δημιουργεί άγχος και φόβο. Η δεύτερη είναι να αφήσουμε την ιδέα του θανάτου να μας συνοδεύει και να λειτουργεί ως κίνητρο, ώστε να ζήσουμε μια ζωή ελεύθερη και γεμάτη.

Δεν έχει σημασία ποιος είσαι και ποιος είναι ο ρόλος σου. Η απώλεια ενός αγαπημένου σου προσώπου πονάει, όποιος και αν είσαι, όποια ιδιότητα και αν έχεις.

Και έχεις το δικαίωμα να πονέσεις και να βιώσεις το πένθος γι’ αυτόν που έχασες. Έχεις όμως και το δικαίωμα να γελάσεις, να χαρείς, να ξεχάσεις, να ξαναθυμηθείς. Έχεις το δικαίωμα να αφεθείς. Ακόμα και αν το κάνεις με διαφορετικά πλέον δεδομένα. Με δεδομένα στα οποία το αγαπημένο σου πρόσωπο δεν αποτελεί κομμάτι τους.

Αφήνομαι δεν σημαίνει εγκαταλείπω. Ο άνθρωπος που έχασες είναι κομμάτι του εαυτού σου. Σε προσδιορίζει. Είναι μέρος της ταυτότητάς σου. Τον κουβαλάς και θα τον κουβαλάς για πάντα. Και αν κάποτε ξεχάσεις τη μορφή του, δεν πειράζει. Ακόμη και έτσι να είναι, δεν πρόκειται – ούτε και αν το θελήσεις – να ξεχάσεις την επιρροή του πάνω σου.

Αφήνομαι δεν σημαίνει εγκαταλείπω. Όταν γελάς με κάτι, δεν σημαίνει ότι ξεχνάς τον πόνο σου. Όταν χαίρεσαι για κάτι καλό που σου συνέβη, δεν σημαίνει ότι δεν λυπάσαι για την απώλεια που βιώνεις. Τα συναισθήματα δεν είναι δίπολα. Το ένα δεν εξουδετερώνει το άλλο. Είναι ικανά να δράσουν παράλληλα.

Αφήνομαι δεν σημαίνει εγκαταλείπω. Όταν αφήνεσαι να σε παρασύρει το παρόν, δεν σημαίνει ότι διαγράφεις το παρελθόν σου. Σημαίνει ότι σέβεσαι τον εαυτό σου και τις ανάγκες σου. Σημαίνει ότι είσαι άνθρωπος και σαν άνθρωπος λειτουργείς.