Μου αξίζει να ζω ευτυχισμένα και γι’ αυτό παλεύω καθημερινά. Μέχρι που μου γίνεται καταναγκασμός, εμμονή, μονόδρομος. Και τότε γίνομαι ο δικτάτορας του εαυτού μου, που μου επιβάλω έναν και μόνο έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο ζωής.

Όμως η ζωή με ξεγελάει, φέρνοντας στο δρόμο μου κάθε είδους προβλήματα και άσχημα συναισθήματα. Και τότε ο μονόδρομος της ευτυχίας, καταλήγει σε αδιέξοδο. Τότε παλεύω να βρω το δρόμο μου, κλείνοντας τα μάτια σε οτιδήποτε αρνητικό μαυρίζει απειλητικά το ροζ σύννεφο. Δεν αντιλαμβάνομαι ότι τότε είναι που ενδυναμώνω περισσότερο τη σκοτεινή πλευρά των πραγμάτων.

Αν κοιτάξω προσεκτικά, θα αντιληφθώ ότι αυτή η σκοτεινή πλευρά αναμφίβολα υπάρχει, είτε επιλέγω να τη δω είτε όχι. Κάποια στιγμή τον πόνο κανείς δεν θα καταφέρει να τον προλάβει. Όμως ευτυχώς για μένα, το νόημα στα πράγματα παραμένει προσωπική μου υπόθεση. Το αρνητικό είναι προφανές ότι πονάει. Το νιώθω, δεν χρειάζεται να εθελοτυφλώ. Στην πραγματικότητα, το νιώθω ακόμα και αν εθελοτυφλώ. Μπορώ να μη μείνω όμως σε αυτό. Γιατί το αρνητικό κρύβει ταυτόχρονα πολύτιμες αλήθειες, με σημαντικότερη από όλες την αλήθεια ότι μπορώ να το αντέξω και να ανταπεξέλθω στη δυσκολία που βρίσκεται μπροστά μου. Αυτό είναι ένα μάθημα που δύσκολα ξεχνιέται στη μετέπειτα πορεία μου.

Σταδιακά καταλαβαίνω ότι ακόμα και όταν οι καιροί είναι δύσκολοι, κανείς δεν μπορεί να μου στερήσει μια καλή ζωή. Τώρα, αν αυτό ονομάζεται ευτυχία, παραμένει κάτι υποκειμενικό.

Στο σήμερα κάτι με οδήγησε. Οι συνθήκες, οι άλλοι, οι ίδιες μου οι επιλογές. Δεν ξέρω πού αλλού θα βρισκόμουν αν τα πράγματα έρχονταν διαφορετικά. Και δεν θα ξέρω ποτέ. Είναι ακατόρθωτο να προβλέψεις τόσους παράγοντες. Όμως ξέρω ότι αυτά που με έφεραν εδώ, αποτελούν όλα πληροφορίες που έχω στα χέρια μου. Μια πολύτιμη βάση δεδομένων με όλα τα στοιχεία για το τι μου συνέβη, τι έκανα και τι αποτέλεσμα έφερε το καθετί στη ζωή μου.

Θα προχωρήσω όπως και να ‘χει.

Όμως υπάρχουν στιγμές που δεν μου αρκεί μόνο να προχωρήσω. Θέλω να προχωρήσω προς κάτι που να μου κάνει νόημα. Κάποιες φορές βλέπω ξεκάθαρα την πορεία που χρειάζεται να ακολουθήσω. Μάλλον γιατί βλέπω ξεκάθαρα πού θέλω να φτάσω. Άλλες φορές πάλι, χάνομαι. Και τότε ίσως είναι η κατάλληλη στιγμή για να ανατρέξω στη βάση δεδομένων μου. Το παρελθόν μου ξέρει πολλά. Αν ακούσω προσεκτικά, θα μου μιλήσει. Αρκεί να μη φοβάμαι να ακούσω. Θα μου αποκαλύψει τι χρειάζεται να κάνω και τι όχι. Θα μου εκμυστηρευτεί ότι όσα νομίζω ότι δεν ξέρω ή όσα φοβάμαι, τα έχω ήδη αγγίξει παλαιότερα. Κι αν έχω μπροστά μου κάτι καινούριο, σίγουρα δεν είναι εξ’ ολοκλήρου καινούριο.

Θα προχωρήσω όπως και να ‘χει. Αλλά για να προχωρήσω προς κάτι που να μου κάνει νόημα, οφείλω να θυμάμαι. Όσα με ικανοποίησαν, αλλά και όσα με πλήγωσαν. Όσα με γιάτρεψαν, αλλά και όσα με στιγμάτισαν με τον χειρότερο τρόπο. Αυτή άλλωστε είναι η ιστορία μου. Κι αν από εδώ και πέρα επιθυμώ κάτι καλύτερο για μένα, αυτό είναι πάντα μια καλή αρχή. Αρκεί να θυμάμαι.

Να θυμάμαι ότι το χθες είναι ο οδηγός του αύριο.

Οι τέλειες ζωές των άλλων είναι αυτές που συχνά συναντάς μπροστά σου, μέσα από την οθόνη σου, αυτές που φτάνουν στα αυτιά σου. Αυτές που μεταξύ πολλών άλλων επιλέγεις να προσέξεις. Σε γοητεύουν και σε έλκουν σε σημείο που αναπόφευκτα οδηγείσαι στη σύγκριση με τη δική σου ζωή. Σε μια ζωή που μπροστά σε αυτές τις τέλειες, μοιάζει ξαφνικά ανούσια και άχρωμη, γεμάτη μόνο με δυσκολίες και υποχρεώσεις. Χωρίς κανένα ενδιαφέρον για τα μάτια των άλλων. Χωρίς καμία αίγλη.

Και τότε η σύγκριση μπορεί να αποβεί ολέθρια. Τα βάζεις με την κακιά μοίρα, τις άσχημες συνθήκες, την άδικη κοινωνία, τους ανεύθυνους γονείς, τον ανάξιο εαυτό σου. Αναρωτιέσαι τι κάνεις λάθος και γιατί εσένα δεν σου αξίζει μία τέλεια ζωή. Τι παραπάνω έχουν οι άλλοι; Γιατί εσύ είσαι ο άτυχος και οι άλλοι οι τυχεροί;

Μέσα στην απογοήτευση, το θυμό και την αδικία, χρειάζεται να σκεφτείς ψύχραιμα…

Πολλές φορές ένα εντυπωσιακό περιτύλιγμα, σε κάνει εσφαλμένα να πιστεύεις ότι και το εσωτερικό του είναι εξίσου εντυπωσιακό. Με παρόμοιο τρόπο, οι τέλειες ζωές είναι ικανές να σε παραπλανήσουν. Στην πραγματικότητα, αυτό που δείχνουν είναι το έξω και όχι το μέσα, το μερικό και όχι το σύνολο, το ‘’σκηνοθετημένο’’ και όχι το αληθινό. Το τέλειο σε όλα τα επίπεδα δεν υπάρχει πουθενά. Ακόμα και αν υπήρχε, πιθανότατα δεν θα συνοδευόταν από την ανάγκη προβολής. Οι άλλοι με τις τέλειες ζωές τους, για τους δικούς τους λόγους έχουν την ανάγκη να προβάλλουν αυτό το κομμάτι τους, κρύβοντας με δεξιοτεχνία όσα δεν ταιριάζουν με το τέλειο.

Είναι σίγουρο ότι και εσύ έχεις κάποια κομμάτια τέλειας ζωής. Έχεις όμως την ανάγκη να τα προβάλλεις;

Τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκε ένας νέος κλάδος, ο κλάδος της Θετικής Ψυχολογίας. Σε αντίθεση με τα μέχρι τώρα δεδομένα που ασχολούνταν κυρίως με την ψυχική νόσο, η Θετική Ψυχολογία βάζει στο κέντρο του ενδιαφέροντος, έννοιες όπως ευτυχία, ευζωία, χαρά, ικανοποίηση. Με άλλα λόγια, αυτός ο νέος κλάδος στρέφεται προς την αντίθετη κατεύθυνση, εστιάζοντας περισσότερο στην προώθηση της υγείας και όχι στη μείωση της ασθένειας. Δίνει βάση όχι στο «τι δεν πάει καλά με μένα;», αλλά στο «τι πάει καλά με μένα;».

Σύμφωνα με τη θεωρία της B. Fredrickson (1998), όταν ο άνθρωπος βιώνει χαρά, ικανοποίηση και άλλα θετικά συναισθήματα, αυξάνει αυτόματα τις γνωστικές του ικανότητες, ανακαλύπτει εναλλακτικές σκέψεις, οι οποίες τον βοηθούν να βρει λύσεις στα προβλήματα που τον απασχολούν, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει τα αρνητικά συναισθήματα ευκολότερα. Ως αποτέλεσμα, αυξάνει τελικά την αποτελεσματικότητά του και δημιουργεί εκ νέου θετικά συναισθήματα, λόγω αυτής της αποτελεσματικότητας. Το να επιδιώκει κανείς να βιώνει θετικά συναισθήματα στην καθημερινότητά του, είναι μία στάση ζωής που έχει ως μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα να ωριμάζει και να αναπτύσσεται, θωρακίζοντας την ψυχική του υγεία απέναντι στις ψυχικές διαταραχές.

Βέβαια, θα ήταν παράλογο να λέγαμε ότι η συχνότερη βίωση θετικών συναισθημάτων εξαλείφει κάθε αρνητικό συναίσθημα από τη ζωή μας. Στην πραγματικότητα, χρειαζόμαστε τα αρνητικά συναισθήματα όσο και τα θετικά. Ο θυμός μας προειδοποιεί, ο φόβος μας προστατεύει και η λύπη μας κάνει να βιώνουμε πιο έντονα τη χαρά. Μόνο με θετικά συναισθήματα, η ζωή μας θα ήταν επίπεδη. Παρόλα αυτά, η παρατεταμένη βίωση αρνητικών συναισθημάτων είναι αυτή που οδηγεί συχνά σε ψυχική ασθένεια και αν μη τι άλλο, μας εμποδίζει να απολαύσουμε τις χαρές της ζωής. Το να καταφέρουμε λοιπόν να αυξήσουμε τα θετικά συναισθήματα, δεν σημαίνει ότι δεν θα αγχωθούμε ή δεν θα κλάψουμε ποτέ ξανά. Σημαίνει όμως, ότι θα έχουμε βρει έναν τρόπο να ξεπερνάμε πιο γρήγορα το άγχος ή τη λύπη και επίσης θα είμαστε περισσότερο έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις και τις μελλοντικές αλλαγές της ζωής.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, την επόμενη φορά που θα εστιάσετε στο τι κάνατε λάθος και ποιες είναι οι αδυναμίες σας, προσπαθήστε να αφιερώσετε λίγο χρόνο στο να εντοπίσετε τα δυνατά σας σημεία και τα πράγματα που έχετε καταφέρει ως τώρα. Επιπλέον, επιδιώξτε να αυξήσετε τις συνθήκες που μπορούν να σας προσφέρουν θετικά συναισθήματα. Μην εμπλέκεστε μόνο σε καταστάσεις πίεσης, αλλά και σε ευχάριστες και χαλαρές καταστάσεις που προωθούν τον αυθορμητισμό και τη χαρά. Τέλος, σε αρνητικές και πιεστικές καταστάσεις, δοκιμάστε να βρείτε τις θετικές πλευρές και αξιοποιείστε κάθε κατάσταση προς όφελός σας. Γίνεται. Αρκεί να το επιθυμείτε!

Δεν έχει σημασία ποιος είσαι και ποιος είναι ο ρόλος σου. Η απώλεια ενός αγαπημένου σου προσώπου πονάει, όποιος και αν είσαι, όποια ιδιότητα και αν έχεις.

Και έχεις το δικαίωμα να πονέσεις και να βιώσεις το πένθος γι’ αυτόν που έχασες. Έχεις όμως και το δικαίωμα να γελάσεις, να χαρείς, να ξεχάσεις, να ξαναθυμηθείς. Έχεις το δικαίωμα να αφεθείς. Ακόμα και αν το κάνεις με διαφορετικά πλέον δεδομένα. Με δεδομένα στα οποία το αγαπημένο σου πρόσωπο δεν αποτελεί κομμάτι τους.

Αφήνομαι δεν σημαίνει εγκαταλείπω. Ο άνθρωπος που έχασες είναι κομμάτι του εαυτού σου. Σε προσδιορίζει. Είναι μέρος της ταυτότητάς σου. Τον κουβαλάς και θα τον κουβαλάς για πάντα. Και αν κάποτε ξεχάσεις τη μορφή του, δεν πειράζει. Ακόμη και έτσι να είναι, δεν πρόκειται – ούτε και αν το θελήσεις – να ξεχάσεις την επιρροή του πάνω σου.

Αφήνομαι δεν σημαίνει εγκαταλείπω. Όταν γελάς με κάτι, δεν σημαίνει ότι ξεχνάς τον πόνο σου. Όταν χαίρεσαι για κάτι καλό που σου συνέβη, δεν σημαίνει ότι δεν λυπάσαι για την απώλεια που βιώνεις. Τα συναισθήματα δεν είναι δίπολα. Το ένα δεν εξουδετερώνει το άλλο. Είναι ικανά να δράσουν παράλληλα.

Αφήνομαι δεν σημαίνει εγκαταλείπω. Όταν αφήνεσαι να σε παρασύρει το παρόν, δεν σημαίνει ότι διαγράφεις το παρελθόν σου. Σημαίνει ότι σέβεσαι τον εαυτό σου και τις ανάγκες σου. Σημαίνει ότι είσαι άνθρωπος και σαν άνθρωπος λειτουργείς.

Και κάπως έτσι, με αργά και σταθερά βήματα που έχεις ξεκινήσει εδώ και καιρό να κάνεις, χτίζεις την πραγματικότητά σου. Μια πραγματικότητα που τη βιώνεις παρέα με κάποιον άλλο. Κατάθλιψη ονομάζεται η παρέα σου. Πιθανολογώ ότι είστε χρόνια φίλοι, ακόμα και αν κάποιες φορές δεν μπορείς να τη διακρίνεις να κάθεται δίπλα σου. Ξέρει καλά να κρύβεται. Είναι όμως οικεία, την ξέρεις και σε ξέρει. Μάλιστα, πολλές φορές καταφέρνει να σε πείθει ότι τίποτε άλλο δεν έχει σημασία. Παίρνει το μέρος σου και σου υπενθυμίζει ξανά και ξανά ότι είσαι όντως ένα τίποτα και δεν μπορείς να ξεφύγεις εύκολα από τη μοίρα σου. Ναι, έχει δύναμη πάνω σου. Τη δύναμη που της παραχωρείς.

Χωρίς να θέλω να θίξω τη φίλη σου, αναρωτιέμαι: Πόσο καλά σε ξέρει τελικά; Και αν δεν είσαι μόνο ένα τίποτα; Και αν είσαι κάτι; Και αν τελικά τα καταφέρεις;

Με τα χρόνια, μάλλον μπερδεύτηκες. Μπέρδεψες το “εγώ” με το “αυτή”. “Αυτή” είναι η κατάθλιψη. Δεν είσαι εσύ…